یکی از دوران مهم زندگی هر فرد دوره ی نوجوانی است .این دوره زمانی است که شخصیت فرد شکل میگیرد و رشد نوجوان در محیط سالم بستری مناسب را برای شکل گیری شخصیتی قوی و مستقل فراهم می سازد . همچنین موفقیت در عبور از این مرحله ی پر تنش نقش تعیین کننده ای در سلامت روان فرد دارد.نوجوان سالم فردی است که با وجود همه پستی بلندی ها ی زندگی و مشکلات گوناگونی که با آن روبه رو میشود باز هم بتواند روحیه پر نشاط خود را حفظ کند و در برابر تنش هایی که او را تهدید می کنند ، عکس العمل درست را از خود نشان دهد . نوجوان سالم شخصی است که در هر شرایطی بتوتند بهترین تصمیم را بگیرد و تحت تاثیر عوامل محیطی چون فشار همسالان قرار نگیرد .

1. تغذیه سالم :

خوردن مواد غذایی با ارزش غذایی بالا مانندمرغ که تمام آمینو اسیدهای ضروری بدن را فراهم میکند و لوبیا که سرشار از فیبر است ، مواد مورد نیاز بدن را فراهم میکند . همچنین خوردن سبزیجاتی چون قارچ ، اسفناج ، فلفل دلمه ای و. به داشتن تغذیه ای سالم کمک می کند . نوشیدن سه لیوان شیر در روز ضروری است و موجب رشد استخوان ها و جلوگیری از پوکی استخوان می شود.

2.ورزش کردن :

ورزش کردن در طول روز در سالم مانندن نقش به سزایی دارد. عدم تحرک در دوره ی نوجوانی موجب چاقی و اضافه وزن میشود . در دوره ی نوجوانی انجام ورزش های چون دوچرخه سواری و یوگا برای رسیدن به آرامش و رهایی از مشکلات روزانه پیشنهاد می شود . همچنین انجام ورزش های پرشی و کششی مانند ژیمناستیک ، والیبال و بسکتبال موجب رشد قدی و افزایش تراکم استخوان ها می شود. 

3.اعتماد به نفس :

اعتماد به نفس به موضوع عملکرد و باورتان از میزان کارایی و کیفیت عملکرد شما اشاره می کند . اعتماد به نفس در زندگی یک نوجوان بسیار مهم است ، زیرا موجب می شود فرد توانایی جنگیدن با مشکلات زندگی را در خود ببیند و زود نا امید نشود . زمانی که فرد اعتماد به نفس دارد به خود احترام می گذارد و این موضوع موجب می شود که در جامعه مورد احترام دیگران نیز قرار بگیرد. همچنین داشتن اعتماد به نفس به  برقراری ارتباط آسان با دیگران کمک شایانی می کند . برای افزایش اعتماد به نفس کافی است به توانایی هایتان ایمان داشته باشید و عبارت من نمی توانم را برای همیشه از زندگی خود حذف کنید . در ادامه بیشتر به موضوع اعتماد به نفس خواهیم پرداخت .

4.داشتن تفریح و اوقات فراغت :

اوقات فراغت بخش بسیار مهمی از زندگی یک نوجوان است . نوجوان می تواند در این زمان به انجام کارهای مورد علاقه اش به بپردازد و این امر موجب می شود تا او برای انجام کار هایش انزژی بیشتری داشته باشد . همچنین تفریح موجب افزایش نشاط در نوجوانان می شود . اوقات فراغت لذت بخشترین و آرامش بخش ترین زمان روز برای هر فرد است از این رو سپری کردن این زمان برای انجام کارهای مفید و لذت بخش بسیار  مهم است . نوجوان می توتنند در اوقات فراغت خود آهنگ گوش دهند ، کتاب بخوانند ، به بادگیری برخی مهارت ها مانند نقاشی ، موسیقی، برنامه نویسی و. بپردازند  و یا همراه خانواده ی خود به مسافرت یا گردش بروند .

آرامش روحی و روانی :

هر کدام از ما انسان ها در زندگی خود مأموریت خاصی داریم .برای یک نوجوان بسیار مهم است که در مراحل مختلف زندگی از آرامش روحی برخوردار باشد و روی هدف خود تمرکز کند.

برای رسیدن به آرامش کافی است روزی چند دقیقه وقت بگذارید و مراحل زیر را انجام دهید. 

_ چشمانتان را آرام ببندید .

_ چند نفس عمیق بکشید .

_ خود را در بهترین حالت تصور کنید. تصور کنید ، بسیار زیبا شده اید و در جایی هستید که همیشه می خواستید باشید . تصور کنید همه چیز مطابق میل شما پیشرفته به اهدافتان رسیدید .

_این آینده ی زیبا را دقیق تصور کنید و از تماشای آینده خود لذت ببرید . 

_چشمانتان را باز کنید به خودتان بگویید ابن تصویر بی نقس آینده ی من است که به آن خواهم رسید پس با آرامش تلاش می کنم تا به آن برسم .

6.مثبت اندیشی :

با توجه به اینکه باورها و اعتقادات هر فرد و نوع برداشتش از زندگی و وقایع آن است که او را به سمت و سوی خوشبختی و یا بدبختی می برد هیچگاه افکار منفی به ذهنتان راه ندهید و در عوض هرگاه موقعیت نامطلوب یا مسئله ناخوشایندی در زندگیتان پیش آمد، به دنبال راههای مثبت و طلایی برای حل آن مسائل باشید.

7.انجام کار های مورد علاقه ی خود در طول روز :

با توجه به علایق شخصی انجام کا هایی که به شاد شدن شما کمک می کند برای تبدیل شدن به نوجوانی سالم موثر است . مانند گوش کردن به موسیقی ، نقاشی کردن ، خواندن کتاب و .

8.دور کردن اضطراب و استرس از خود :

استرس و اضطراب جزو احساسات رایجی است که شاید در طول زندگی بارها تجربه کنیم. اما هنگامی که استرس شدید، قوی و از کنترل خارج شود، می‌تواند مشکلاتی را در سلامت روحی و جسمی ما ایجاد کند. به همین دلیل یافتن راه‌های کاهش استرس و اضطراب برای بازگرداندن آرامش روحی و سلامت جسمی لازم است.

9.صحبت کردن و درد دل کردن با دیگران :

درد دل کردن یکی از کارهایی است که ما هنگامی که دچار مشکل هستیم انجام می‌دهیم. درد و دل به این معنی است که ما درباره‌ی مشکلات، دغدغه‌ها، آرزوها و چیزهایی که برایمان چالش‌برانگیز است با دیگران گفت‌و‌گو می‌کنیم. بیش‌تر مردم پس از درد دل کردن احساس می‌کنند که سبک شده‌اند و از شدت اندوهشان کاسته شده است. پس هنگامی که ما چیزی احساسات و مشکلاتمان را برای کسی بازگو می‌کنیم؛ بخشی از مشکلاتمان که همان فشارهای روانی است کاهش می‌یابد.

10.داشتن احساس رضایت از زندگی :

یكی از آرزوها و یا بهتر بگویم یكی از دغدغه‌های هر انسانی در زندگی داشتن احساس رضایت و خوشبختی است. به عبارت دیگر رضایتمندی از زندگی یكی از رازهای ناشناخته زندگی انسانهای موفق است همان‌هایی كه با مشكلات گوناگونی دست ‌و‌پنجه نرم می‌كنند اما احساس نیتی از زندگی خود ندارند.

عوامل مختلفی می تواند نوجوان سالم را از بین ببرد :

1.استفاده از مواد مخدر و اعتیاد به آن ها :امروزه در برخی از نوجوانان دیده شده که استفاده از مواد مخدری مانند سیگار ،الکل ،روان گردان ها و. باعث دور شدن آنها از خانواده و در نتیجه نابودی آن ها شده است.

2. داشتن دوستان بد :در بسیاری از مو قعیت ها شنیده ایم که باید در انتخاب دوست بسیار دقت کنیم چرا که دوست عاملی مهم در موفقیت یا نابودی ما است. بسیاری از نوجوانان به دلیل داشتن دوست هایی نامناسب گرفتار مشکلاتی شدند که برخی از آن ها جبران نا پذیر بوده اند.

3.قرار گرفتن در محیط های نا مناسب : ما باید بسیار مراقب خود و مکان هایی که در آن می رویم باشیم. برخی از نوجوانان به دلیل رفتن به محیط ها نامناسب گمراه و در نتیجه نابود شدند.

4.استفاده ی نامناسب از تلفن همراه و رایانه : امروزه که عصر ،عصر فناوری و اطلاعات است باید مراقب خود باشیم. منظور این نیست که از این فناوری های نوین استفاده نکنیم بلکه زمان استفاده از آن را کنتل کنیم و دقت کنیم که هر فیلم و عکسی نا مناسب را نبینیم.

داشتن اعتماد به نفس بسار مهم است . اعتماد به نفس یکی از حالات روانی  است که یعنی باور داشتن توانایی ها و استعداد های خود . هر یک از افراد در یک حوزه ای استعداد دارند که باور داشتن این مسله بسیار مهم است چرا که قبول نداشتن و دست کم گرفتن این توانایی ها موجب خود کم بینی و از مهم تر باعث از بین رفتن دیگر استعداد ها می شود . 

در قسمت قبل گفتیم که داشتن اعتماد به نفس امری ضروری است و نباید خودمان را دست کم بگیریم.در این بخش می خواهیم را هایی برای افزایش اعتماد به نفس نام ببریم.

1.خودتان را با کسی مقایسه نکنید:امروز وقت این است که این عادت بد را ترک کنید،همواره خودتان باشید و عاشق چیزی باشید که درونتان وجود دارد. یادتان باشد که مهمترین رقیب شما در زندگی خودتان هستید.هر روز با خودتان رقابت کنید و هر روز کمی بهتر از دیروز شوید.

2.مثبت بیندیشید:منفی بافی را کنار بگذارید و به دنبال نقاط قوت شخصیت و زندگی خودتان باشید،به طور مرتب خودتان را تشویق کنید،خودتان را به خاطر صفات خوب و جنبه های مثبت زندگی تان تشویق کنید.

3.تقویت اعتماد به نفس با تشکر کردن: هر کس از شما تعریف و تمجید کرد با روی باز از او از تشکر کنید.این امر باعث می شود رابطع ی بهتری نیز با افراد داشته باشید.

4.با افراد حامی و پشتیبان معاشرت کنید: همنشینی با افراد مثبت و کسانی که حس اعتماد به نفس را در شما افزایش می دهند باعث می شود احترام به خودتان را احساس کنید.افراد منفی را از زندگی خود حذف کنید.

5.خود واقعی تان باشید: برایتان مهم نباشد دیگران در مورد شخصیت شما چه فکری می کنند.نقش بازی نکنیدو در هر شرایطی خودتان باشید.

6.علایق خودتان را پیدا کنید:تنها راه انجام کار های فوق العاده این است که عاشق کارتان باشید.

7.به دیگران کمک کنید و سعی کنید رهبر باشید.

8.فهرست موفقیت داشته باشید.

والدین مسئولیت ها مختلفی برای تبدیل فرزاندانشان به نوجوانان سالم دارند. از قبیل:

1.به وجود آوردن محیطی سالم و مناسب برای رشد فرزندان.پدر و مادر ها باید در توان خود محیطی مناسب برای فرزندان خود ایجاد کنند. مثلا او را از محیط هایی که به ضرر او است دور نگه دارند .

2.دادن پند و اندرز هایی در خصوص زندگی به فرزندان  از مسئولیت های پدر و مادر ها در قبال فرزنداشان است.

3. آگاهی والدین از کار های فرزندانشان یکی از عواملی است که نوجوانان را از راه نادرست باز می دارد و به نوجوانی سالم تبدیل می کند. چرا که برخی از دانش آموزان به دلیل مطلع نبودن والدینشان از کار های آن ها نابود شدند.

این ها برخی از وظایف والدین بود که می توانند به نوجوانان کمک کند که به راه درست هدایت شوند.

از مهم ترین اشخاص زندگی یک نوجوان دوستان او هستند .  دوستی که در تمامی لحظات زندگی چه در سختی و چه در شادی ها همراه فرد باشد دوست واقعی است . یک دوست خوب به شما دروغ نمی گویید و سعی نمی کند دنبال منفعتی برای خودش در شما بگردد. نوجوان ها از دوستان خود به شدت تاثیر می گیرنند بنابراین انتخاب دوست بسیار مهم است . افرادی که  تربیت درستی نداشته اند و در رفتار و گفتارشان این موضوع مشخص است برای دوستی مناسب نمی باشند . باید توجه داشته باشید که شخاص مغرور که مدام در حال ستایش خود و سرکوب کردن شما و بی ارزش شمردن موفیت هایتان هستند تنها موجب سر خوردگی شما ودر هم شکستن اعتماد به نفستان می شوند ، پس به شدت از دوستی با آنها بپرهیزید .

حال می خواهیم شما را باچند تا از ویژگی های دوستان واقعی آشنا کنیم :

" یک دوست خوب صادق است "

او همیشه به شما راست می گویید حتی اگر حرف های موجب آزار شما شوند . یک دوست واقعی برای اینکه شما احساس بهتری داشته باشید به شما دروغ نمی گوید . دروغ گویی در یک رابطه ی دوستانه موجب از بین رفتن اعتماد می شود.

" دوست خوب شما را درک میکند "

دوستان واقعی کسانی هستند که احساسات شما را درک میکنند و می توانند خود را جای شما بگذارند  . شما می توانید به راحتی با آنها درد و دل کنید این افراد معمولا شنونده های خوبی نیز هستند. 

" یک دوست واقعی قابل اعتماد است "

آنها کسانی هستند که می توانید محرمانه ترین راز های خود را بهشان بگویید وخیالتان راحت باشد که در آِینده از این اطلاعات بر علیه شما استفادهنم کنند . دوستان واقعی هیچ گاه از پشت به شما خنجر نمی زنند و شما میتوانید به آنها تکیه کنید .

"دوستان خوب به شما احترام می گذارند "

آنها به نظرات شما  ، افکارتان و اقایدتان احترام می گذارند و شما رابه دلیل داشتن طرز فکری متفاوت با طرز فکر خود سرزنش نمی کنند .دوستان حقیقی برا شخصیت شما را ارزشمند می دانند آنها هیچ گاه به شما توهین نمی کنند و در هنگام صحبت کردن با شما از کلمات زیبایی استفاده می کنند . دوستان واقعی شما را جلوی دیگران خجالت زده نمیکنند .